sobota, 26 października 2019

„Niedaleko pada trup od denata”, czyli co ma rasowy preppers do literata ;)



Wielokrotnie recenzowałam dla Was na moim blogu książki Iwony Banach, znakomitej tłumaczki oraz autorki powieści obyczajowych oraz komedii kryminalnych dlatego myślę, że to nazwisko jest Wam już znane. Jej najnowsza książka, „Niedaleko pada trup od denata”, ukazała się zaledwie kilka dni temu w Wydawnictwie Dragon, a ja, dzięki uprzejmości Pani Justyny z Wydawnictwa mogłam ją przeczytać właściwie premierowo. Choroba trochę opóźniła napisanie recenzji, ale wreszcie spieszę do Was z wrażeniami z lektury.

Najpierw jednak mała ściągawka z tego, czego możecie się spodziewać. Wszystko zaczyna się od pewnego, wydawać by się mogło niewinnego, spotkania autorskiego. Spotkania z autorem niezwykle poczytnych romansów, na które czytelniczki ( i, co nie bez znaczenia, jeden czytelnik ) czekają z wypiekami na twarzy. Jak wiadomo, wyobraźnia czytelnicza nie ma granic, zatem rozbuchała się ona i co do osoby uwielbianego pisarza. Tenże w końcu przybywa i… zonk!
„Nagle dało się słyszeć odgłos kilku pękających serc, gasnących z sykiem płomieni nadziei i pełnych zawodu westchnień.
O tym, że w sercach czytelniczek umarły romantyczne ideały i cudne wyobrażenia ( dwóch Gregorych Pecków, jeden George Clooney, sześciu Mattów Bomerów i Woody Allen – bo jakimś cudem jedna z pań uważała go za przystojnego romantyka, co niespecjalnie dobrze świadczyło o jej poczuciu własnej wartości), nie dowiedział się nikt, choć dotkliwie odczuła to każda z pań z osobna.
Bo jakże to tak? Niemożliwe!
To nie powinno być dozwolone!
A jednak!
Te piękne marzenia umarły dokładnie w momencie, w którym kobiety obecne w bibliotece, prócz oczywiście dyrektorki, zdały sobie sprawę, że wchodzący do sali mężczyzna – nijaki, łysawy pan z brzuszkiem – jest właśnie tym oczekiwanym autorem”. ( str. 6-7 )
Ten cytat zamieszczam tutaj z premedytacją, żeby dać Wam przedsmak poczucia humoru Autorki, bo samo spotkanie w bibliotece i pewien bulwersujący incydent, do którego na nim dochodzi to zaledwie preludium do właściwego wątku kryminalnego. A w ten ostatni zamieszani są główni bohaterowie powieści, czyli Emilia Gałązka, pierwszy i jedyny w okolicy preppers, jej siostrzenica, Magda, która uciekła do ciotki przed świeżo porzuconym facetem oraz własną matką wykazującą niezdrowe zapędy matrymonialne dotyczące córki, ów świeżo porzucony, czyli Paweł, maminsynkowaty szowinista oraz nie cofający się przed niczym dziennikarz. Uściślijmy, przed niczym poza rozjuszonym Rafaelem, czyli kundlem powstałym prawdopodobnie z mieszanki mopsa z hipopotamem, żywiącym nieograniczoną miłość do butów oraz mundurów. „Pies był wielki i silny. Chętnie ganiał za kurami sąsiadów oraz za listonoszem”. ( str. 17 )

Emilia jest co prawda przygotowana na każdy możliwy scenariusz końca świata, ale na denata we własnej kuchni już nie, a takowego, z nożem w plecach, zastygłego nad herbatą i serniczkiem, znajduje pewnego pięknego dnia. Reaguje nader żywiołowo i prawidłowo, wzywając policję, a wśród przybyłych na miejsce policjantów znajduje się kolejny ważny bohater opowieści, czyli starszy aspirant Mikołaj Wasowski. Pojawienie się w tym samym czasie u Emilii jej siostrzenicy oraz Pawła wywołuje całą lawinę komicznych wydarzeń, które, jak na porządną komedię kryminalną przystało, bawią czytelnika, ale również prowadzą go stopniowo do rozwiązania zagadki kim jest morderca. I dlaczego zagiął parol na pisarzy, bo szybko okazuje się, że denat parał się tym właśnie zajęciem…

Nie mam w zwyczaju zdradzać fabuły recenzowanych książek i również tym razem nie opowiem Wam nic więcej na temat treści. Pozostawiam Wam przyjemność poznania Emilii Gałązki oraz pozostałych bohaterów oraz ich perypetii. Jednak mogę Wam powiedzieć dlaczego warto sięgnąć po „Niedaleko pada trup od denata”, a zapewniam, że warto! Ta książka bawi do łez/czkawki/zadławień/opluć klawiatury tudzież innych ważkich przedmiotów znajdujących się w zasięgu plującego* ( niepotrzebne skreślić;) ) ze względu na świetne, miejscami na granicy absurdu, poczucie humoru Autorki. Ci z Was, którzy mieli okazję zajrzeć kiedykolwiek na blog prowadzony przez Iwonę Banach, Zastroniec, i czytać jej wpisy, będą mieli wyobrażenie o jakiego typu poczucie humoru chodzi. Jest w nim niesamowity zmysł obserwacji zachowań ludzkich oraz otaczającej nas rzeczywistości, przenikliwość, mądrość, gorzka wiedza o ludzkiej, często nader żenującej, kondycji, ale też umiejętność nabrania dystansu do tej rzeczywistości oraz wolość od jadu bezlitosnego potępienia. Iwona Banach celnie wytyka ludzkie przywary oraz pewne zjawiska, w tej konkretnej książce dostaje się, między innymi, środowisku czytelniczo-pisarskiemu, małomiasteczkowej ciasnocie umysłu, męskim szowinistom wszelkiej maści świetnie uosabianym przez Pawełka, nietolerancji dla wszystkiego, co choć trochę odbiega od normy, ale też, wyolbrzymiając te wszystkie cechy i zachowania do granic absurdu, rozbraja je za pomocą śmiechu jak saper bombę. Wiele razy w swoich recenzjach przypominam o oczyszczającej roli śmiechu w literaturze. Pamiętacie ściśle strzeżoną tajemnicę ze znakomitej powieści „Imię róży” Umberto Eco? Tajemnicę, którą przypłacili życiem kolejni mnisi? Jeśli nie, to radzę sięgnąć po książkę i przypomnieć sobie co jest takim niebezpiecznym, a jednocześnie zbawiennym narzędziem;), wbrew obawom średniowiecznych mnichów, bynajmniej nie szatańskim;)…

Chociaż komedie kryminalne uchodzą często ( niesłusznie! ) za gatunek lekki, łatwy i przyjemny, tak naprawdę to gatunek bardzo wymagający. O wiele łatwiej jest czytelnika doprowadzić do łez niż rozbawić. Tymczasem Iwona Banach posiadła rzadką sztukę bawienia czytelnika. Jednocześnie jednak pod płaszczykiem śmiechu przemyca tematy ważkie, wymagające głębszej refleksji. Podziwiam ten jej talent z książki na książkę i na każdą kolejną czekam z większą niecierpliwością.

Jeszcze słówko na temat szaty graficznej książki – Wydawnictwo Dragon spisało się na medal dobierając wyjątkowo trafną i dopracowaną w każdym szczególe okładkę, brawo! Cieszę się bardzo, bo okładka jest niesztampowa, zabawna, nowoczesna – jak styl i poczucie humoru Autorki! Polecam Wam gorąco tę znakomitą komedię kryminalną! Relaks i duża dawka oczyszczającego śmiechu gwarantowane!

poniedziałek, 21 października 2019

"Pozwól mi kochać", czyli podróż w głąb siebie z podlaską przyrodą w tle



Pamiętacie jeszcze atmosferę Domu na Lipowym Wzgórzu oraz związane z nim postacie? A Akademię Sztuk Anielskich? Jestem więcej niż przekonana, że każdy, kto czytał pierwszy tom tej urokliwej serii, „Podaruj mi jutro”, tęsknił za atmosferą Lipowego Wzgórza i za powrotem na nie. Ja tęskniłam.

Zgodnie z obietnicą daną w posłowiu do tomu pierwszego przez Autorkę, Ilonę Gołębiewską, bohaterką tomu drugiego, zatytułowanego „Pozwól mi kochać” jest Sabina Horczyńska, kolczasta córka Anieli. Celowo tak ją określiłam, bo tak odbierałam tę postać podczas lektury tomu pierwszego. Współczułam Anieli tak napiętych relacji z córką. Tymczasem w drugiej części serii dane nam jest poznać ich skomplikowaną relację z punktu widzenia Sabiny. Sabiny, która nieoczekiwanie staje na życiowym zakręcie w momencie, w którym raczej powinna już odcinać kupony i zbierać słodkie owoce wieloletniej ciężkiej pracy. Nic bardziej mylnego! Ta znakomita chemiczka i najmłodsza profesorka w historii wydziału zostaje posądzona publicznie o korupcję i naginanie wyników badań do własnych potrzeb. Z dnia na dzień traci dobre imię, posadę, poczucie bezpieczeństwa i popada w depresję. Za namową córki postanawia pojechać do dworu na Lipowym Wzgórzu i tam odzyskać siły. Podjęcie decyzji ułatwia jej wyjazd matki w podróż poślubną. I tak, razem z Sabiną, i my wracamy na Lipowe Wzgórze.

Ilona Gołębiewska wykreowała miejsce przyjazne, piękne, tętniące życiem i przyciągające jak magnes. Po tym, jak w tomie pierwszym poznaliśmy perypetie Anieli i pozostałych mieszkańców dworu prowadzące do jego rozreklamowania jako pensjonatu, trafiamy teraz w oko cyklonu. Pensjonat działa prężnie, przyciąga turystów, a znani nam z tomu pierwszego bohaterowie mają pełne ręce roboty. Sabina, wbrew wcześniejszym obawom, niezauważalnie staje się częścią tej pełnej życzliwych ludzi wspólnoty działającej ramię w ramię. Przebywanie w rodzinnym dworze oraz wycieczki po okolicy pomagają jej również zrozumieć motywacje matki, które kiedyś napełniały ją wyłącznie gniewem i doprowadzały do ciągłych konfliktów między nimi. Podczas jednego ze spacerów Sabina poznaje tajemniczego Znachora – zielarza, a podczas pewnej brzemiennej w skutki burzy znajduje na poboczu ciężko pobitego mężczyznę, którego przywozi na Lipowe Wzgórze. Kim okażą się dla niej ci dwaj tajemniczy mężczyźni? Czy można im zaufać? Jakie prawdy pozwoli jej zrozumieć znajomość z każdym z nich? Tego Wam nie zdradzę, żeby nie odbierać Wam przyjemności z lektury. Bardzo malowniczą postacią jest niejaki profesor Roman Gurgała, dawny przyjaciel Fiodora Horczyńskiego, który pojawia się znienacka i narobi całkiem niezłego zamieszania w uporządkowanym życiu na Lipowym Wzgórzu, ale o tym cicho, sza;)!

„Pozwól mi kochać” to piękna opowieść sięgająca głęboko i poruszająca wiele ważnych tematów. Jednym z najważniejszych jest kwestia poznania własnej tożsamości, swoich korzeni, mapy genów. Sabina całe życie zmaga się z emocjonalną wyrwą spowodowaną faktem, że nie zna nazwiska własnego ojca. Pomimo odnoszonych sukcesów, wciąż mocuje się z niezaspokojoną potrzebą poczucia przynależności do konkretnego człowieka, do konkretnej rodziny. Czy burzliwy przewrót w jej życiu oraz nowo zawarte przyjaźnie pozwolą jej pogodzić się z niewiedzą? Innym poruszonym w książce problemem jest odbudowywanie się po kryzysie. Ilona Gołębiewska z wyczuciem i mądrością pokazuje spustoszenie, jakie dokonało się w bohaterce wskutek fałszywych oskarżeń oraz utraty dobrego imienia. Tym samym porusza też problem odpowiedzialności mediów za słowo oraz kwestię niszczącej siły hejtu. Pokazując zaś depresję Sabiny i jej zmagania, odbytą psychoterapię, rolę przyjaźni i rodziny w życiu, pokazuje ważkość problemu. To kolejna ważna zaleta tej książki. W swoistej autoterapii Sabiny niebagatelną rolę odgrywa zaś piękno przyrody oraz czerpanie z jej bogactw. Niespodziewana znajomość ze Znachorem sprawia, że wykształcona chemiczka z dyplomem profesorskim dostrzega wartość ziół i hojność natury pozwalające na czerpanie z niej pełnymi garściami naturalnych medykamentów oraz kosmetyków. Autorka po raz kolejny tak pięknie odmalowuje bogactwo podlaskiej przyrody, że czytelnik dosłownie widzi te uginające się od ziół i kwiatów łąki. To piękny sposób promowania podlaskiej przyrody. Na końcu można znaleźć kilka przepisów na naturalne kosmetyki z zielnika Sabiny Horczyńskiej – polecam!

„Pozwól mi kochać” to urzekająca pięknem podlaskiej przyrody opowieść o roli rodziny, przyjaźni i miłości w życiu człowieka. O oswajaniu przeszłości, wbrew najgłębszym lękom. O trudnych relacjach rodzinnych naznaczonych błędami, pełnych jątrzących się ran i brzydkich blizn. O tym, że każda podjęta decyzja pociąga za sobą konkretne konsekwencje, ale nigdy nie jest za późno na podjęcie kolejnej i wyprostowanie choćby niektórych ścieżek. O tym, że można uciec przed wszystkim, ale nie da się uciec przed sobą, więc lepiej stawiać czoła problemom niż zamiatać je pod dywan. O pięknie życia bez względu na przeżyte trudności, zawody, dramaty. Gorąco polecam! Pokochacie Lipowe Wzgórze, bo to miejsce ma moc kojenia złamanych dusz i serc!

"Niedokończona baśń", czyli opowieść dla tych, którzy zachowali w sobie świeżość spojrzenia dziecka :)



Książki Doroty Gąsiorowskiej to zawsze pozycja obowiązkowa na liście moich lektur ze względu na ich niepodrabialny klimat i piękną polszczyznę. To takie moje prywatne literackie pastylki na wyciszenie – ujęta pięknem opisywanego przez Autorkę świata zazwyczaj bez trudu zapominam o otaczającej mnie rzeczywistości, choćby nawet chwilowo nieprzyjaznej. Ale jej najnowsza powieść, „Niedokończona baśń”, ma dla mnie szczególne znaczenie, bo odwołuje się do wszystkiego, co kocham najbardziej – do świata baśni, procesu pisarskiego, książek oraz do piękna francuskiej prowincji Akwitanii i jej miast i miasteczek. A gdybym miała jeszcze choć cień wątpliwości co do specjalnego przeznaczenia tej książki właśnie dla mnie, rozwiałaby je dedykacja na początku książki: „Wszystkim dorosłym, którzy mają odwagę patrzeć na świat oczyma dziecka”. Przecież to o mnie;)!

Główną bohaterką „Niedokończonej baśni” jest Julia samotnie wychowująca kilkuletnią córeczkę, Basię. Młoda kobieta, która nosi w sobie, niczym zatruty cierń, żałobę po śmierci ukochanego mężczyzny, Miłosza, ojca Basi. Julia jest z wykształcenia romanistką ( jeszcze jeden punkt styczny ze mną;) ), pracuje jako tłumaczka i właśnie trafia się jej niepowtarzalna okazja objęcia posady asystentki i tłumaczki u swojej ulubionej pisarki, Suzanne Benoit. Takie okazje trafiają się zwykle tylko raz w życiu i młoda kobieta, świadoma tego, robi wszystko, żeby jej nie przegapić ani nie zmarnować. W dniu rozpoczęcia nowej pracy poznaje siostrzeńca pisarki, Macieja, który ujmuje ją od pierwszego spotkania swoim niewymuszonym sposobem bycia i bezpośredniością. Mogłoby się wydawać, że po burzach w życiu Julii nastał czas na pomyślność i spokój, ale czy aby na pewno? Nawet praca jak z marzeń nie gwarantuje rozwiązania wszystkich problemów, a tych Julia ma sporo. Chociaż przeprowadziła się właśnie z Krakowa do Poznania, i tutaj dosięgają ją macki toksycznej rodziny, która zamiast być wsparciem, częściej jest jej kulą u nogi. Jednocześnie kobieta zaprzyjaźnia się z sąsiadką, mamą najlepszego kolegi Basi z przedszkola, Mają, Powolutku oswaja nową rzeczywistość. Praca z Suzanne, wbrew oczekiwaniom, poza satysfakcją niesie ze sobą również sporo wyzwań. Pisarka skrywa tajemnice, które czynią ją często trudną i niedostępną. Dlatego Julia z niemałym lękiem reaguje na propozycję towarzyszenia swojej idolce w podróży sentymentalnej w jej rodzinne strony, do pięknej Akwitanii. Czy dowie się jaki ciężar nosi w sercu Suzanne? Co zdarzy się w pełnej tajemnic i pięknych legend Akwitanii?

Dałam się porwać opowieści Doroty Gąsiorowskiej od pierwszych stron. Dzieje się tak za każdym razem, a przyczyna jest bardzo prosta – Autorka nie zatraciła daru patrzenia na świat z zachwytem dziecka i umie to swoje spojrzenie przelać na papier, dzięki czemu również czytelnik, choćby najbardziej zmęczony i przybity problemami, daje się zachwycić. Oczywiście, i w tej powieści nie brakuje interesujących, ważnych wątków. Jednym z nich jest akceptacja przez rówieśników chorego dziecka, czyli najlepszego przyjaciela Basi – Emila. Innym małomiasteczkowa hipokryzja i dulszczyzna, których paskudnym uosobieniem jest Bogna, matka Julii. Pojawia się również kwestia wolności w związku i poczucia spełnienia oraz dobrze maskowanego mobbingu psychicznego i ekonomicznego. Ale głównym wątkiem całej historii, główną osią powieści są losy Suzanne, jej przeszłość i jej tajemnice. Julii będzie dane zajrzeć w ściśle strzeżoną przeszłość pisarki podczas wspólnej podróży. To wtedy również ona i jej córeczka poznają pewną niedokończoną opowieść, od której książka Doroty Gąsiorowskiej wzięła swój tytuł.

Tak, jak wcześniej pisałam – dla mnie głównym atutem książek tej Autorki jest jej poetycko – malarsko – baśniowy styl mocno oparty na pięknej, starannej polszczyźnie. W „Niedokończonej baśni” jego piękno widać szczególnie wyraźnie w ujmujących opisach malowniczych zakątków Akwitanii. Dorota Gąsiorowska potrafi tak opisywać miejsca, w których toczy się akcja jej powieści, że chciałoby się tam wybrać i osobiście zobaczyć ich piękno. Inną cechą stylu Autorki jest jego subtelność. Myślę, że wydawcom powinno dać do myślenia, że w dobie książek ocierających się często fabułą i opisami wręcz o pornografię, ociekających wulgaryzmami, furorę robi pisarka, która ujmuje delikatnością, precyzją słowa i baśniowością opowieści. Autentycznie wypoczywam przy lekturze jej książek. I cieszę się bardzo, że są tacy autorzy jak Dorota Gąsiorowska, którzy umieją w swoich czytelnikach obudzić entuzjazm, ciekawość świata i niewinność dziecka. Kocham baśnie. Również te niedokończone;)…      

wtorek, 17 września 2019

"Narzeczona z getta", opowieść o miłości w czasach zarazy - RECENZJA PRZEDPREMIEROWA!!!



„Na wojnie każda miłość jest dobra. Trzeba kogoś kochać, bo to jedyne lekarstwo na rany głów i szerzący się świerzb. Jeśli się kocha, wystarcza sił, aby walczyć”.

Podejrzewam, że wielu z Was kojarzy nazwisko Sabiny Waszut oraz tytuły jej poprzednich książek i, podobnie jak dla mnie, i dla Was są to dobre skojarzenia. Nie będę tutaj wymieniała wszystkich, wspomnę choćby debiutanckie, świetnie przyjęte przez czytelników oraz krytyków „Rozdroża”. Doceniając kunszt Autorki, z dużą ciekawością przyjęłam zapowiedź jej najnowszej powieści, „Narzeczona z getta”. Jej premiera jest zapowiedziana na najbliższą środę, 18 września, a ja, dzięki uprzejmości Wydawnictwa Książnica, miałam okazję i przyjemność przeczytać ją przedpremierowo.

Ta opowieść zaczyna się od …starej szafy. Nie wiem jak Wam, ale mnie przepastne, stare szafy zawsze już będą się kojarzyły ze światem Narnii wykreowanym na kartach powieści C. S. Lewisa, a potem pięknie przeniesionym na ekran w kolejnych filmach. Podobnie ten użyteczny mebel kojarzy się bohaterce najnowszej powieści Sabiny Waszut, Barbarze. Niestety, nie jest to jej jedyne skojarzenie. Ale nie uprzedzajmy faktów. Barbara to młoda mężatka, z wykształcenia farmaceutka, chwilowo na utrzymaniu męża, z którym zdążyła po ślubie zwiedzić kawał świata korzystając z faktu, że jego praca wymaga wyjazdów w różne egzotyczne zakątki. Teraz jednak młode małżeństwo wróciło do Polski, kupiło dom i zaczyna wić sobie gniazdko. Ale skrytych potrzeb Basi nie zaspokajają meble z Ikei. Chciałaby urządzić swój dom przedmiotami z duszą. I właśnie dlatego, gdy przyjaciółka jej zmarłej teściowej nieoczekiwanie proponuje jej starą, przedwojenną szafę w prezencie, bez wahania decyduje się ją przygarnąć. Nie wie jeszcze, że ten mebel faktycznie ma duszę. Zaklętą między skrzypiącymi deskami duszę minionych czasów i dawnych właścicieli. Duszę, która koniecznie chce zostać usłyszana i wysłuchana.

Sabina Waszut pięknie konstruuje swoją opowieść unikając wszelkich potencjalnych płycizn, na które taki wątek mógłby zepchnąć fabułę. Tu nie ma miejsca na tanie chwyty czy ckliwy romantyzm, choć jednym z głównych motywów tej książki jest miłość. Stara szafa ma wiele znaczeń. Nie tylko przechowuje stare historie. Dla Barbary jest też symbolem jej własnych lęków i demonów, obiektem fascynacji i jednocześnie narzędziem psychicznych tortur. Poszukując odpowiedzi na swoje pytania, rusza śladem dawnych właścicieli starej szafy i mozolnie odkrywa powikłane losy pewnej żydowskiej rodziny, która dostała się między żarna naszej bolesnej, okrutnej historii i została przez nie przemielona. Barbara musi jednocześnie stawić czoła własnym lękom oraz niewiarygodnie trudnej historii poprzednich właścicieli szafy. Czy uda się jej doprowadzić swoje śledztwo do końca? Czy będzie w stanie udźwignąć prawdę o sobie oraz o losach nieznanych jej ludzi, z którymi połączył ją stary mebel?

Celowo nie chcę Wam zdradzać nawet najmniejszej części fabuły. Autorka w każdym kolejnym rozdziale odkrywa maleńki kawałek historii Barbary oraz tego, co działo się z właścicielami szafy. Pierwsza część książki toczy się współcześnie, druga to przywołanie wydarzeń z czasów Drugiej Wojny Światowej. Świetnym zabiegiem literackim jest zderzenie współczesnej traumy, która dotknęła Basię z wojenną traumą Sary, dziewczyny z rodziny, do której należała szafa. Pomimo tego, że bohaterkę książki dotknęło ogromne cierpienie, w porównaniu z tym, które zmiażdżyło tamtych ludzi, wszystko odzyskuje właściwe proporcje. Nasze najgorsze lęki bledną wobec tego, co spotykało ludzi w czasach wojny. A dokładniej, co spotykało żydowskie rodziny.

„Narzeczona z getta”, tak jak już wcześniej wspomniałam, to również opowieść o miłości. O różnych jej rodzajach, odcieniach, barwach. O miłości rodzicielskiej, siostrzanej, przyjacielskiej, ale i o miłości małżeńskiej, narzeczeńskiej, młodzieńczej. A także o miłości do życia. Miłości, która może stać się zarówno przyczyną zguby jak i ocalenia. Szczególnie wyraźnie pokazuje to wątek Sary i jej ukochanego Janka, ale również wątek Hannah. Nawet wtedy, gdy świat wokół wariuje, ludzie chcą kochać i być kochani. „Jakby wbrew temu, co dzieje się dookoła, plastrem na wszelkie zło, do którego ludzie powoli przywykają, jest właśnie małżeństwo. Prawie w każdy piątek w którymś z domów odbywa się ceremonia zaślubin. (…) Goście szepczą: «Rozmnażajcie się», choć tak naprawdę nikt nie chce, aby jakiekolwiek dzieci przychodziły na świat. «Poczekajcie, aż to się skończy, poczekajcie, aż wróci dawny  świat», dopowiadają w myślach. Wszyscy mają świadomość, że młodzi czekać nie będą. Wojna to czas, w którym chce się przeżyć wszystko, chce się zachłysnąć małżeństwem, rodzicielstwem, życiem. Kto wie, ile pozostało czasu, aby się tym cieszyć”. ( str. 210 – 212 )

„Narzeczona z getta” to opowiedziana pięknym, ale bardzo oszczędnym, wyważonym językiem historia miłości i nienawiści, życia i śmierci, nadziei wbrew nadziei. Nasza Noblistka, Wisława Szymborska, w swoim wierszu „Obóz głodowy pod Jasłem” napisała takie znamienne słowa:

„Hi­sto­ria za­okrą­gla szkie­le­ty do zera.
Ty­siąc i je­den to wciąż jesz­cze ty­siąc”.

A ja powiedziałabym, że książka Sabiny Waszut, nadając imiona, nazwiska oraz konkretne twarze bohaterom tamtych dni, wydobywa ich historie z mroków zapomnienia i sprawia, że czytelnik z nową wrażliwością odczytuje dramat Holocaustu oraz dramat narodu żydowskiego. Potrzebujemy takich historii.

Gorąco polecam! To książka, dla której warto zarwać noc. Budzi pamięć.

niedziela, 1 września 2019

"Bezsenne nocy, senne dni", czyli o pokrewieństwie z Barbarą Niechcic i jego skutkach ;)



Bardzo lubię niesztampowe powieści obyczajowe, a Alina Białowąs należy do tych polskich autorek, które z powodzeniem unikają sztampy i wszelkiego rodzaju schematów w swoich książkach. Znając jej poprzednie powieści ( mowa o świetnej serii o Karolinie, którą recenzowałam ), tym bardziej nie mogłam się doczekać najnowszej. Ta autorka ma bowiem dar bezpardonowego wyrzucania czytelnika z jego strefy psychicznego komfortu i zmuszania go do głębszej analizy zachowań bohaterów czy też wydarzeń opisanych w fabule. A dlaczego użyłam określenia „bezpardonowego”? Ano dlatego, że bohaterowie książek Aliny Białowąs nierzadko doprowadzają czytelnika do ciężkiej irytacji, która zmienia się w przerażenie, gdy niektóre ich cechy nagle odnajdujemy w sobie.

„Bezsenne noce, senne dni” to opowieść o Ewelinie, kobiecie dojrzałej, mężatce z trzydziestoletnim stażem, która nagle, z powodu banalnej naprawy latarni za oknem jej małżeńskiej sypialni, podczas bezsennych nocy zaczyna niekończącą się analizę swojego małżeństwa. Analizę, która stopniowo prowadzi ją do przerażających wniosków. Ale nie uprzedzajmy faktów. Bohaterka książki, obecnie farmaceutka, to kobieta żyjąca legendą o swoim ziemiańskim pochodzeniu. Legendą, bo do kilku zdań wypowiedzianych kiedyś w emocjach przez ciotkę, młoda Ewelina dopisała sobie całą pasjonującą historię. A wszystko po to, by się upewnić we własnej wyjątkowości, utwierdzić w przekonaniu o tym, że zasługuje na wszystko, co najlepsze. Cóż z tego, skoro zamiast księcia, spotyka na swojej drodze zwykłego chłopaka ze wsi, Radka, który, już jako magister agrotechniki i inżynier leśnictwa Radosław Klofta, zostaje jej mężem. Nikt Eweliny nie zmusza do małżeństwa, prawdę mówiąc, ona sama wybiera swój los uwodząc Radka i zachodząc w nieplanowaną ciążę. Decyzja o małżeństwie, choć wymuszona okolicznościami, wydaje się być jedyną właściwą. Jak w setkach i tysiącach podobnych przypadków w czasach młodości obojga bohaterów, czyli w latach siedemdziesiątych. Przypomnijmy, że wolne związki czy konkubinaty nie cieszyły się wtedy taką akceptacją jak obecnie.

Czytelnik, poznając stopniowo historię znajomości i małżeństwa Eweliny i Radka, początkowo czuje empatię wobec głównej bohaterki i zastanawia się jakim typem jest jej mąż, skoro aż tak dalece zalazł jej za skórę. Jednak z każdą kolejną kartką farmaceutka, mimo metrykalnej dojrzałości, zaczyna coraz bardziej denerwować czytelnika niedojrzałością emocjonalną. A już sposób, w jaki Alina Białowąs prowadzi fabułę na kilkudziesięciu ostatnich stronach, wybija czytelnika kompletnie z rytmu pokazując całą historię w innym świetle i burząc wszelkie, jak by się wydawało wiarygodne, wyobrażenia o tym, co działo się przez trzydzieści lat między dwojgiem bohaterów.

Pewnie wielu z Was zastanawiało się, czemu do zapowiedzi swojej recenzji na blogu, na facebooku, wykorzystałam zdjęcie bohaterki znakomitych książki i filmu „Noce i dnie”, Barbary Niechcic. A nie stało się to przypadkiem. Otóż Ewelina z „Bezsennych nocy, sennych dni” Aliny Białowąs to taka współczesna Barbara Niechcic. Domniemana ziemianka, która tak bardzo skupia się na tym, co POWINNA mieć i co by się jej należało, że dostaje swoistej emocjonalnej zaćmy i nie dostrzega człowieka, z którym przyszło jej żyć, w całej jego złożoności. Zachowuje się, pomimo przekroczonej pięćdziesiątki, jak rozkapryszona dziewczynka w piaskownicy, która w złości łamie swoje grabki i łopatkę, bo chce koniecznie mieć takie same jak koleżanka obok. I w furii nie zauważa, że koleżanka ma identyczne zabawki, różniące się tylko kolorem… Tyle, że tamta przeżywa dzięki nim radość budowania zamiast skupiać się na tym, że mogłaby dostać lepszy zestaw…

Bardzo lubię czarne poczucie humoru Aliny Białowąs i jej umiejętność kreowania wyrazistych, boleśnie wręcz prawdziwych bohaterów. Zdarzyło mi się poznać i w prawdziwym życiu niejedną taką Ewelinę… A przecież to nie jedyna godna uwagi postać. Wspaniała jest matka Eweliny ( jak dobrze, że w polskich książkach coraz częściej zaczyna się pokazywać prawo do życia pełną piersią seniorów! ), świetnie pokazana jest jej koleżanka z apteki, syn czy pewien tajemniczy przyjaciel matki. Na szczególną uwagę zasługuje postać spotkanej w pociągu Julii, zwróćcie na nią uwagę, bo jest w pewien sposób symboliczna. Nie zdradzę jednak dlaczego, pozostawiam Wam odkrycie wszystkiego podczas lektury.

Podsumowując, chciałabym się z Wami podzielić jeszcze jednym wnioskiem – „Bezsenne noce, senne dni” powinny zostać wciągnięte na listę obowiązkową lektur dla narzeczonych, gdyby kiedykolwiek takowa powstała. To kolejna książka Aliny Białowąs, która działa na czytelnika otrzeźwiająco. Ale to bardzo potrzebne otrzeźwienie. A dzięki lekkości pióra Autorki oraz jej starannej polszczyźnie zafundowane czytelnikowi zderzenie z rzeczywistością w żaden sposób nie umniejsza przyjemności z lektury. Pomimo irytującej bohaterki;). W przygotowaniu jest już drugi tom, „Leniwe wieczory, burzliwe poranki” i, wierzcie mi, czekam na niego z zapartym tchem ciekawa, co tym razem zrobi Ewelina;). Gorąco polecam tym z Was, którzy lubią literaturę obyczajową unikającą schematów!

Za egzemplarz recenzyjny dziękuję Autorce oraz Wydawnictwu Replika!


niedziela, 28 lipca 2019

„Pod naszym niebem”, czyli najprawdziwszy patchwork ludzkich losów i emocji! RECENZJA PRZEDPREMIEROWA! PATRONAT OGRODU KWITNĄCYCH MYŚLI!



Przyznam szczerze, że dzisiaj odczuwam szczególną odpowiedzialność pisząc recenzję. A bierze się to z faktu, że chodzi o recenzję pierwszej książki, którą objęłam patronatem na moim blogu. Wiem, że w tym momencie stali bywalcy Ogrodu Kwitnących Myśli wiedzą już doskonale, że chodzi o debiutancką powieść obyczajową „Pod naszym niebem” Sylwii Kubik, która została wydana przez Wydawnictwo eSPe i której premiera będzie miała miejsce już za pięć dni, dokładnie 2 sierpnia.

Można powiedzieć, że miałam przyjemność obserwować od poczęcia jak powstawała ta książka, ponieważ o pomyśle na nią dyskutowałyśmy zażarcie rok temu, na warsztatach pisarskich, na których po raz pierwszy spotkałam Sylwię oraz grono innych fantastycznych kobiet, z którymi przyjaźnimy się do dzisiaj. Tym większą radość sprawiła mi możliwość ocenienia dzieła już wykończonego, ubranego w piękną szatę graficzną ( wielkie brawa dla Wydawnictwa eSPe za piękną, jasną, optymistyczną okładkę ) i promowanego z wielkim zaangażowaniem samej Autorki. Doceniam ogromnie jej wkład w każdy detal, nawet w przygotowanie paczek dla recenzentów. Wierzcie mi, to trochę tak, jakby razem z powieścią dostać kawałek serca tego, kto ją tworzył.

Akcja „Pod naszym niebem” toczy się w małej wsi Brzozówka na Powiślu, podobnej do setek i tysięcy polskich wiosek na prowincji. Główna bohaterka, Karolina, to szczęśliwa mężatka, matka dwóch córek, Anielki i Gabrielki. Gabrysia przyszła na świat jako skrajny wcześniak i ten wątek odegra niebagatelną rolę w powieści. Karolina to również nauczycielka i działaczka samorządowa zaangażowana mocno w życie małej społeczności Brzozówki. Powiem Wam tak – w opowieść napisaną przez Sylwię Kubik wchodzi się tak, jak do domu przyjaciela. Zaczęłam czytać pierwsze zdania, akapity, strony, i nagle, zupełnie tego nie odnotowując, poczułam się jak u siebie – dobrze, bezpiecznie, na miejscu, i zapragnęłam się rozgościć na dłużej. Naprawdę, ten opis najwierniej oddaje moje pierwsze wrażenie, które, jak się później okazało, miało mi towarzyszyć już do końca lektury. Każdy kolejny poznawany bohater był dla mnie niczym nowo poznany mieszkaniec miejscowości, do której człowiek się przeprowadza w poszukiwaniu swojego miejsca na ziemi. A co bohater, to historia! Poznajemy zatem, między innymi, nader energiczną, z delikatnymi zapędami terrorystycznymi ( ale tylko dla dobra sprawy ;) ) sołtyskę Krysię, sympatycznego i życzliwego księdza Karola, tajemniczego Macieja, który swoimi planami nieźle namiesza w głowie mieszkańcom Brzozówki, przyjaciółkę Karoliny – Hanię, kobietę o iście anielskiej cierpliwości, z gatunku tych, co to „w butach pójdą do nieba” ( a dlaczego, przekonacie się czytając książkę ). Jak to bywa w małych miejscowościach, nie da się też uniknąć spotkania z mniej sympatycznymi tubylcami, a do takich z pewnością zalicza się babcia Weronika, czyli teściowa Hani. Zapewniam Was jednak, że ten wątek nie popsuje Wam krwi podczas lektury, ponieważ Sylwia Kubik pokazała w nim swoje komediowe oblicze ;) :

„– Apetyt za to pani dopisuje – stwierdziła Karolina.
– Co mi innego zostało? Zjem, chociaż wolałabym sernik.
– Wujek Piotr też lubił sernik... – Dominika smutno pokiwała głową. – Szkoda, że nie żyje.
– Szkoda, szkoda – potwierdziła Weronika.
– Na co zmarł? – zainteresowała się Karolina.
– Z tego co pamiętam, to na raka prostaty. – Hania smutno się uśmiechnęła na wspomnienie trochę jowialnego wujka. Był sympatycznym i kulturalnym mężczyzną, który zawsze z atencją odnosił się do kobiet. Prawdziwy dżentelmen.
– Raka, to i ja mam na pewno... – wtrąciła Weronika, widząc, że temat rozmowy zbacza z jej osoby.
– Prostaty? – zakpiła Karolina.
– Pewnie tak. Tak mnie kości bolą, że to na pewno rak prostaty”. ( str. 241 )

Poznajemy też Kobietę Cmentarną, której wątek jest jednym z najważniejszych i najbardziej tajemniczych w książce, a dotyka odległej przeszłości, która jednak rzutuje mocno na teraźniejszość wielu ludzi. „Coraz częściej uświadamiam sobie, że to, co wydarzyło się w przeszłości, ma ciągle na nas wpływ. I to większy, niż myślimy...” ( str. 237 ). Bardzo ciekawą postacią jest również druga przyjaciółka Karoliny, poznana w szpitalu Monika. Niejednoznaczna, z pogmatwanymi emocjami i charakterem. Na uwagę zasługują też historia Tomka i Wiktorii czy postać wiecznie roszczeniowej Kaśki… Oczywiście, fabuły Wam nie zdradzę, sami zawitajcie do Brzozówki i poznajcie jej mieszkańców.

 Powiem Wam tyle - jeśli kochacie opowieści pełne mądrości połączonej z pogodą ducha, optymizmem i humorem, to nie możecie przegapić tej książki! „Pod naszym niebem” przypomina piękną, kolorową, połączoną z dziesiątek, setek kawałków o różnych kształtach patchworkową kołdrę. Każdy kawałek to inny człowiek i inna opowieść, ale ponieważ wszystkich ich, wcześniej czy później, los zetknął w Brzozówce, ich życiowe ścieżki się posplatały nawzajem, a czasem wręcz zaplątały i latami nie mogą rozplątać. Ale choć trafi się gdzieś czasem jakiś krzywy, niepasujący ścieg ( jak choćby gburowaty odludek Stefan ), nie ma on wpływu na obraz całości. Ba, staje się jej nieodłączną, ważną, konieczną cząstką bez której szwy by się popruły i w najlepszym razie powstałaby dziura.

Szczególne plusy daję za kilka elementów, które mnie osobiście bardzo się spodobały: za kapitalne wręcz dialogi z małą Gabrysią, w których pod lekką pianką humoru kryje się i smutek, i żałoba, i tak zwana życiowa mądrość, pozbawione jednak goryczki. Za wątek samej Gabrysi i pokazane osamotnienie i emocje miotające matkami takich wcześniaków – myślę, że Sylwia Kubik, która opisała własne doświadczenia, ma szanse swoją książką wywołać ogólną dyskusję dotyczącą takich matek i dzieci, i chwała jej za to, bo temat jest bardzo ważny. Za wątek pani Heleny, który jest przykładem połamania ludzkich losów przez historię i przywołuje taki jej fragment, który do niedawna był tabu i którego nie poruszano.

Podsumowując, zachęcam Was z całego serca do lektury „Pod naszym niebem”. To nie jest banalna, przewidywalna obyczajówka. Lub, innymi słowy, nawiązując do wcześniejszego porównania, to nie jest jakaś tam tania kołderka chińskiej produkcji. To najprawdziwszy patchwork ludzkich losów i emocji zszyty z wprawą godną fachowca i artystki w jednym! A ja sama mam nadzieję na ciąg dalszy, co zresztą delikatnie sugeruje niejednoznaczne zakończenie…

Gorąco polecam!

Wydawnictwo: eSPe
Data wydania: 2 sierpnia 2019
Liczba stron: 384

sobota, 20 lipca 2019

"Lista obecności", czyli chirurgiczna precyzja obserwacji



Skończyłam dzisiaj czytać "Listę obecności" Agaty Kołakowskiej. Wstałam specjalnie o siódmej rano, żeby w spokoju i z wypoczętą głową delektować się lekturą, bo w trakcie tygodnia pracy byłam wieczorami zbyt zmęczona, a aż mnie korciło, żeby się dowiedzieć co spotkało Igę w Kunicach. No tak, ale Wy jeszcze nie wiecie kim jest Iga Stelmach. To główna bohaterka najnowszej powieści Agaty Kołakowskiej, czterdziestoletnia rzeźbiarka, która zdążyła zaistnieć na rynku sztuki jako wschodząca gwiazda zanim spotkały ją pewne życiowe doświadczenia burzące jej uporządkowany świat. To one sprawiły, że pewnego dnia uległa pokusie ucieczki od życia w mieście i przeprowadzki do sielskiej, przyjaznej artystom miejscowości Kunice. Mieszkańcy Kunic urzekli ją serdecznością podczas spotkania, na które została zaproszona. Zdecydowała się zatem, dość spontanicznie, na zakup i remont starego domu, w którym urządziła sobie, między innymi, przestronną, jasną pracownię. Jednak niedługo po przeprowadzce w życiu Igi zaczynają się dziać rzeczy niepokojące. Ktoś się pojawia w pobliżu jej domu, ostrzega ją, aby nikomu nie ufała, a ludzie, których dotąd uważała za przyjaznych i życzliwych okazują się posiadać zupełnie przyziemne wady i przywary. Atmosfera wokół Igi gęstnieje z dnia na dzień. A gdy jeszcze rzeźbiarka zaczyna drążyć temat otrzymanego ostrzeżenia i jego przyczyn, otwiera drzwi do przeszłości, które niełatwo będzie zamknąć. Zaklinują je bowiem całe kłęby emocji towarzyszących ludziom, którzy za wszelką cenę chcą ukryć swoje prawdziwe intencje.

Po raz kolejny Agata Kołakowska udowadnia, że jest jedną z najlepszych polskich pisarek powieści obyczajowych. A jej cechą charakterystyczną jest wręcz chirurgiczna precyzja, a nawet wirtuozeria z jaką obnaża przed czytelnikiem emocje swoich bohaterów, również te, które skrywają sami przed sobą. Zachwyciła mnie tym już w „Wyroku na miłość” czy „Pokrewnych duszach”, a „Listą obecności” tylko potwierdziła swój mistrzowski poziom. Bohaterowie jej najnowszej książki są złożeni, trudni, nierzadko chropowaci w codziennym obyciu, noszą w sobie traumy i niezagojone rany, ale jednocześnie budzą sympatię, podziw, szacunek czy współczucie. Tutaj nie znajdziecie ludzi radykalnie dobrych ani radykalnie złych, świetliście jasnych czy czarnych jak noc podczas całkowitego zaćmienia księżyca. Przeciwnie, sama Iga, jej przyjaciółka Anita, poznana w Kunicach malarka Mira, kompozytor Norbert, poeta Łukasz, sołtys Krzysztof, miejscowy odludek Janusz – ci wszyscy ludzie są namalowani przy pomocy całej palety barw, z wykorzystaniem wszelkich półcieni, rozmytych szarości czy łączonych ze sobą kontrastowych kolorów. Agata Kołakowska pokazuje złożoność ludzkiej natury oraz poszczególne warstwy emocji w swoich bohaterach niczym chirurg, który podczas operacji jest w stanie wyizolować najmniejsze naczynie, żeby dokonać na nim potrzebnego zabiegu. A dzięki temu „Listę obecności” czyta się jak rasowy thriller nie tylko ze względu na zawarty w niej element tajemnicy, ale przede wszystkim ze względu na bohaterów. Każdy z nich jest tajemnicą, a Autorka jest tą osobą, która daje czytelnikowi kody do jej rozszyfrowania. Wiem, że się powtarzam, ale właśnie ta warstwa charakterologiczna to bardzo mocny wyróżnik stylu Agaty Kołakowskiej, za który kocham jej książki i wyczekuję każdej niecierpliwie. Mało kto ma aż tak wielki dar obserwacji i znajomość ludzkiej natury!

Poza tym chylę czoła za wspaniałe przybliżenie czytelnikowi procesu rzeźbienia w glinie. Jestem zafascynowana sposobem, w jaki Autorka pokazała na kartach książki proces twórczy, zarówno to, co dzieje się w głowie artysty jak i czysto fizyczne etapy powstawania rzeźby. Nie wiem jak poważny research trzeba było zrobić, żeby tak wiernie przedstawić tę dziedzinę tworzenia, ale przyznaję, że te opisy wciągnęły mnie równie mocno jak warstwa dotycząca tajemnic, niemal kryminalna. Wielkie brawa!

Polecam Wam gorąco „Listę obecności” Agaty Kołakowskiej. Jeśli szukacie literatury obyczajowej łączącej świetny warsztat, wnikliwość spojrzenia na świat i ludzi oraz dużą dozę bardzo dobrej rozrywki, na pewno się nie zawiedziecie! A jeśli nie znacie innych książek tej Autorki, koniecznie po nie sięgnijcie – będę powtarzała aż do znudzenia: to jedna z najlepszych polskich pisarek! A każdą kolejną powieścią tylko to udowadnia!

„Teresa postanawia żyć”, czyli opowieść o tym jak życie przyprawić miłością zamiast przysłowiową łyżką dziegciu ;) – RECENZJA PATRONACKA!

  A więc nie liczy się, ile się nacierpiałaś, ale ile kochałaś. Jak bardzo chciałam się z Wami podzielić wrażeniami z tej lektury! Kiedy d...